Droge mond (xerostomie)
Speeksel vormt een erg belangrijke rol voor het gebit en de slijmvliezen. Om er een paar te noemen: het speelt een rol bij de spijsvertering, het praten, lachen, slikken en kauwen. Het zorgt voor een natuurlijke reiniging van de mond (voedselresten en plak worden voor een deel weggespoeld), speeksel beschermt het gebit tegen het ontstaan van gaatjes. Het zorgt ervoor dat het mondslijmvlies vochtig en soepel blijft en er minder snel ontstekingen van het slijmvlies ontstaan (dit is iets anders dan ontstekingen van het tandvlees), een prothese heeft meer houvast in een vochtige mond.
Bij het toenemen van de leeftijd neemt de speekselproductie af. Dit is een natuurlijk proces. Ook het gebruik van medicijnen zal de hoeveelheid speeksel aanzienlijk verminderen. Wanneer er te weinig speeksel wordt geproduceerd is het eerste dat opvalt een drogere mond. Eten wordt een probleem: er kunnen slikproblemen ontstaan, kauwen en doorslikken lukt bijna niet meer en het eten smaakt niet meer. Het praten gaat moeizamer, een prothese zit niet meer goed vast, en er kan een slechte adem ontstaan. De tong en het gehemelte worden gevoelig, branderig, pijnlijk. Vaak is er ook sprake van droge, gebarsten lippen. Een droge mond kan ook een slechte invloed hebben op de nachtrust.
Minder opvallend is het wegvallen van de natuurlijke reiniging en bescherming van het gebit en de slijmvliezen. Hierdoor is het mondslijmvlies en het tandvlees veel gevoeliger voor ontstekingen. Ook zal er door de verminderde speekselproductie veel sneller cariës ontstaan. Plak en voedselresten blijven veelvuldig in de mond achter omdat het niet meer wordt weggespoeld door het speeksel.
